Ανθεστήρια - Η Ιστορία των Ανθεστηρίων

ΑΡΧΑΙΟΙ ΧΡΟΝΟΙ

Ιστορία

Τα Ανθεστήρια στην αρχαιότητα ήταν Ιωνική Γιορτή προς τιμή του Θεού Διόνυσου και γιορτάζονταν κυρίως στην Αθήνα, κατά το μήνα Ανθεστηρίωνα (τέλος Φεβρουαρίου - αρχές Μαρτίου).  Γιορτάζονταν επίσης σε διάφορες πόλεις της Ιωνίας.Οι γιορτές των Ανθεστηρίων στην Αθήνα διαρκούσαν τρεις μέρες. Η γιορτή περιελάμβανε συμπόσιο όλων των Αθηναίων, διαγωνισμό οινοποσίας και προσφορά στεφανιών από λουλούδια προς τον τιμώμενο Θεό.  Παράλληλα γινόταν μια συμβολική τελετή γάμου, μεταξύ του Θεού και της γυναίκας του άρχοντα βασιλέα, μέσα από την οποία ολόκληρη η πόλη ερχόταν σε κοινωνία με το Διόνυσο και εξασφάλιζε έτσι πλούσιους καρπούς στη γη της.  Η τελευταία μέρα ήταν αφιερωμένη στους νεκρούς και οι πιστοί πρόσφεραν μέσα σε χύτρες, σπόρους στο Διόνυσο και στο χθόνιο Ερμή. Η λέξη Ανθεστήρια προέρχεται από τη λέξη Άνθος - ήταν δηλαδή η γιορτή των λουλουδιών.  Υπάρχει επίσης η άποψη ότι προέρχεται από το ρήμα «αναθέσασθαι» που σημαίνει εξορκίζω, αφού η γιορτή των αρχαίων Ανθεστηρίων ήταν και γιορτή αφιερωμένη τις ψυχές των νεκρών και τον εξορκισμό των κακών πνευμάτων.

 

 

Μυθολογία

 

Τα Ανθεστήρια σαν γιορτή των λουλουδιών και της Άνοιξης, της αναγέννησης της φύσης και της καρποφορίας, συνδυάστηκαν και με το μύθο του Πλούτωνα και της Περσεφόνης που διασώθηκε στον Ομηρικό Ύμνο προς τη Δήμητρα. Σύμφωνα με το μύθο, η Δήμητρα είχε αποκτήσει με το Δία μια πολύ όμορφη κόρη, την Περσεφόνη. Η ομορφιά της θάμπωσε το Θεό του Κάτω Κόσμου, τον Πλούτωνα, ο οποίος μια μέρα την έκλεψε και την πήρε μαζί του στο σκοτεινό του βασίλειο, τον Άδη. Η Δήμητρα οργισμένη και θλιμμένη κλείστηκε στο Ναό που είχε κτίσει ο βασιλιάς της Ελευσίνας, Κέλεος.  Μαζί της μαράζωσε και ολόκληρη η γη.  Τα χωράφια ξεράθηκαν, τα λουλούδια μαράθηκαν και οι καρποί σάπισαν.  Οι άνθρωποι άρχισαν να πεθαίνουν από την πείνα και οι θεοί φοβήθηκαν ότι η ανθρωπότητα θα καταστρεφόταν. Παρ’ όλες τις προσπάθειες των θεών, η Δήμητρα παρέμεινε αμετάπειστη. Ο Δίας έστειλε τον Ερμή στον Πλούτωνα και τον παρεκάλεσε ν' αφήσει την Περσεφόνη ελεύθερη. Ο Πλούτωνας δέχθηκε αλλά την ώρα που η Περσεφόνη ετοιμαζόταν να φύγει, της έδωσε να φαει ένα γλυκό ρόδι.  Με αυτό το τέχνασμα δεν θα έχανε την αγαπημένη του για πάντα, θα την είχε μαζί του τέσσερις μήνες το χρόνο. Η Περσεφόνη γύρισε στη μητέρα της και αμέσως όλα τα λουλούδια άνθισαν και οι αγροί γέμισαν με στάχυα και καρπούς.  Η γη άρχισε να βλασταίνει και συνέχιζε να καρποφορεί για οκτώ μήνες,  όσο η Περσεφόνη θα έμενε με τη Δήμητρα. Τους υπόλοιπους τέσσερις μήνες θα κατέβαινε στον Κάτω Κόσμο για να ενωθεί με τον Άδη και να δημιουργήσει μαζί του τις δυνάμεις που θα προετοίμαζαν την εφορία του εδάφους.  Το ρόδι που της πρόσφερε ο Άδης, με τα χιλιάδες σπέρματα στο εσωτερικό του, συμβόλιζε λοιπόν τη γονιμοποίηση των χωραφιών, την ένωση του σπόρου με το χώμα, της Περσεφόνης με το θεό του Κάτω Κόσμου. Δεν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις κατά πόσο η γιορτή αυτή των Ανθεστηρίων γιορταζόταν στην Κύπρο και πως. 

 

ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ

Γιορτές Ανθεστηρίων

Τα Ανθεστήρια σαν γιορτή των λουλουδιών και της Άνοιξης, άρχισαν να γιορτάζονται στην Κύπρο τα εντελώς νεότερα χρόνια. Στην Αμμόχωστο, η γιορτή των Ανθεστηρίων καθιερώθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα.  Παρόμοιες γιορτές γινόντουσαν κατά καιρούς στην Πάφο,Λευκωσία και στην Κερύνεια, όπου μέχρι το 1974, γινόταν μεγάλη έκθεση ανθέων. Διοργάνωση απο ΓΣΟ Στη Λεμεσό, η γιορτή των Ανθεστηρίων που ήταν μονοήμερη, διοργανωνόταν κατά το μήνα Μάιο και ήταν μια από τις ωραιότερες εκδηλώσεις της πόλης. Με κύριο οργανωτή τον Γ.Σ.Ο. (Γυμναστικό Σύλλογο Ολύμπια) και με τη συμπαράσταση μιας επιτροπής από καλλιτέχνες και διανοούμενους, που βοηθούσαν στη διεκπεραίωση του δύσκολου έργου, η Λεμεσός γιόρταζε το Μάιο μήνα τον ερχομό των λουλουδιών. Όλη η πόλης με επικεφαλής τη νεότητα, πλημμύριζε την πόλη και το Στάδιο του Γ.Σ.Ο. όπου οργανώνονταν οι καθιερωμένες παρελάσεις των ανθοστολισμένων αρμάτων και ομάδων, που  κυρίως προέρχονταν από μαθητές και μαθήτριες όλων των Σχολείων της πόλης.  Στις πρώτες ανακοινώσεις των οργανωτών, αναφέρονταν τα εξής:

 «Οι φιλόσοφοι κυνηγούν την ιδέα της ομορφιάς στα διανοητικά τους όνειρα.  Μα εμείς οι απλοί άνθρωποι την έχουμε την ομορφιά μπροστά μας.  

 Μας ζώνει από παντού.  Να την!!!  Είναι η ανθισμένη γη.  Είναι η φύση που βρίσκεται στην καλή και γλυκιά της ώρα». Σε μια άλλη ανακοίνωση της οργανωτικής επιτροπής, διαβάζουμε:

«…οι γιορτασμοί των λουλουδιών αποτελούν παράδοση Ελληνική, που εκδηλώνει ότι όμορφο, ότι ωραίο, ότι λεπτό και χαροποιό έχει να δείξει η ανθρώπινη ψυχή.

Γι’ αυτό θα πρέπει να είναι τόσο στη σύλληψη των ιδεών και εμπνεύσεων, όσο και στην εκτέλεση τους και την εμφάνιση τους, διαποτισμένοι από το καλλιτεχνικό αισθητήριο εκείνων που τα εμπνεύστηκαν και τα εκτέλεσαν. … πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι ένας από τους κυριότερους στόχους μας είναι η ανύψωση του καλλιτεχνικού αισθητηρίου του λαού μας σε ψηλότερα επίπεδα και ότι ακόμη είναι η συνειδητοποίηση του λαού μας, για τη σημασία που έχει το άνθος, το λουλούδι και γενικότερα η βλάστηση και το φυσικό περιβάλλον στη ζωή μας».

 

Διοργάνωση απο ΝΕΜΕΣΟΣ

Από το 1967 μέχρι το 1984, η Λεμεσός δεν διοργάνωνε τα Ανθεστήρια.  Το 1984 μέσα στα πλαίσια του έτους παλιάς Λεμεσού, που οργάνωσε ο Πολιτιστικός Όμιλος ΝΕΜΕΣΟΣ και σε μια προσπάθεια να επαναφέρει παραδοσιακές εκδηλώσεις, αποφάσισε ν’ αναβιώσει τα Ανθεστήρια Λεμεσού. Το Μάιο του 1985, η Λεμεσός γιόρτασε για πρώτη φορά στο Λανίτειο Στάδιο, την ωραία γιορτή των λουλουδιών.  Στη νέα τους μορφή τα Ανθεστήρια περιελάμβαναν εκτός από την καθιερωμένη παρέλαση ανθοστολισμένων αρμάτων και ομάδων και μια μεγάλη έκθεση φυτών και λουλουδιών, καθώς και λαϊκή αγορά. Η τελευταία διοργάνωση Ανθεστηρίων από το ΝΕΜΕΣΟ, έγινε το Μάιο του 1995, με τη συμμετοχή των πέντε Δήμων της πόλης της Λεμεσού.

 

ΝΕΑ ΜΟΡΦΗ

Διοργάνωση απο Γερμασόγεια Με ανάπαυλα ενός χρόνου, το Μάιο του 1997, άρχισε η διοργάνωση της γιορτής των Ανθεστηρίων από τους πέντε Δήμους της μείζονος Λεμεσού, με πρώτο οργανωτή το Δήμο της Γερμασόγειας και την εκ περιτροπής διοργάνωση από τους υπόλοιπους. Παρά την πιο πάνω απόφαση, από το 1999 η διοργάνωση των Ανθεστηρίων έγινε μόνιμος θεσμός του Δήμου Γερμασόγειας.

Στόχοι και Σκοποί

  • Τα Ανθεστήρια στη νέα τους μορφή, είναι διήμερη γιορτή, με πολλαπλούς στόχους και σκοπούς, ανάμεσα στους οποίους είναι:
  • η διατήρηση της αρχαίας παράδοσης, που είναι μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς
  • η αναβάθμιση των Ανθεστηρίων και η μετάδοση του πνεύματος τους, στις νεότερες γενιές
  • η εμπλοκή της νεολαίας μας σε δραστηριότητες καλλιτεχνικές και εποικοδομητικές
  • η κατανόηση του ρόλου της φύσης στη ζωή του ανθρώπου και η δημιουργία περιβαλλοντικής συνείδησης
  • η προβολή στους ξένους επισκέπτες της ιστορίας μας και του πολιτισμού μας, που οι ρίζες τους χάνονται στους αιώνες
  • η ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος της Λεμεσού και της τουριστικής μας βιομηχανίας
  • Οι διήμερες εκδηλώσεις οργανώνονται το μήνα Μάιο, στην καρδιά της τουριστικής περιοχής του Ποταμού Γερμασόγειας.

 

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ

Κατά το διήμερο, στο μεγάλο χώρο στάθμευσης της κοίτης του ποταμού, λειτουργούν εκθέσεις, αλλά και λαϊκή αγορά λουλουδιών, με πολλές άλλες παράλληλες δραστηριότητες. Στα πλαίσια των θεματικών δραστηριοτήτων που δημιουργεί ο Δήμος, λειτουργούν περίπτερα αγγειοπλαστικής, καλαθοπλεκτικής και άλλων παραδοσιακών επαγγελμάτων, όπου οι παραδοσιακοί τεχνίτες κάνουν επίδειξη της τέχνης τους και πωλούν προϊόντα τους.

Μέσα στα πλαίσια της δημιουργικής απασχόλησης των παιδιών, λειτουργούν χώροι ζωγραφικής και αγγειοπλαστικής, ενώ το καφενείο και άλλα ανάλογα περίπτερα, δίνουν στον επισκέπτη την ευκαιρία να δοκιμάσει παραδοσιακά ποτά και γλυκίσματα. Το αποκορύφωμα της γιορτής, είναι η παρέλαση ανθοστολισμένων αρμάτων και ομάδων, κατά μήκος του παραλιακού δρόμου το απόγευμα της δεύτερης μέρας, με τη συμμετοχή Τοπικών Αρχών, Γυμνασίων, Λυκείων, Δημοτικών Σχολείων, Σωματείων και άλλων Οργανωμένων συνόλων.

 

ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

Ενέργειες

Με τις εξαιρετικές προσπάθειες που καταβάλλει ο Δήμος Γερμασόγειας για αρτιότερη κάθε φορά διοργάνωση, η γιορτή των Ανθεστηρίων έχει καθιερωθεί  σαν μια από τις σημαντικές γιορτές της Λεμεσού. Με την κατάλληλη τουριστική προβολή και διαφήμιση, τα Ανθεστήρια έχουν προκαλέσει τουριστικό ενδιαφέρον, υλοποιώντας έτσι το στόχο της ενίσχυσης του τουριστικού προϊόντος και τουριστικής βιομηχανίας.

TOP