Ιστορικό

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

Οι προσπάθειες ανέγερσης του ναού της Αγίας Παρασκευής ανάγονται στα τέλη  αιώνα. Συγκεκριμένα οι εργασίες άρχισαν στις 9 Μαρτίου 1898 του 19ου Η απόφαση για την ανέγερση της νέας εκκλησίας πάρθηκε, γιατί η τότε υφιστάμενη εκκλησία, της Αγίας Παρασκευής δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις λατρευτικές ανάγκες του χωριού το οποίο τότε είχε πληθυσμό γύρω στα 400 άτομα. Ως καταλληλότερος χώρος κρίθηκε ο σημερινός, μέρος του οποίου καταλάμβανε η μικρή παλιά εκκλησία, της οποίας κρίθηκε αναγκαίο η κατεδάφιση της.Εξ’ όσων μας πληροφορεί ο Οικονόμος Νικόλαος Μαρνέρος, από τα λεγόμενα της μητέρας του, η παλιά εκκλησία ήταν ένα δίχωρο κτίσμα του οποίου το πίσω μέρος, ο χώρος των γυναικών, ήταν κατά δέκα σκαλοπάτια χαμηλότερος από το υπόλοιπο δάπεδο της εκκλησίας με αποτέλεσμα – και λόγω του ότι οι «ράχες» των σκάμνων που κάθονταν οι άνδρες ήταν σε κάποιο ύψος – οι γυναίκες απλώς άκουαν τη Θεία Λειτουργία χωρίς να βλέπουν τον ιερέα και τους ψάλτες.

Την ευθύνη για την ανέγερση της νέας εκκλησίας ανέλαβαν οι δύο ιερείς παπα –  Χαράλαμπος Χατζηγιανακού και παπα – Χριστόφορος Πέτρου και με επιτρόπους τους Ιωάννη Χατζηευθυμίου, Δημήτρη Μονιάτη, Χριστοφή Κιννή και Ιωάννη  Παπαχαραλάμπους. Το έργο της ανέγερσης ανέλαβε ο Καϊμακλιώτης μάστορας Φιλής ο οποίος εκπόνησε και τα σχέδια της εκκλησίας. Το Καϊμακλί φημιζόταν σ’ όλη την Κύπρο για τους οικοδόμους του, των οποίων η παρουσία ήταν απαραίτητη για το κτίσιμο  των ναών, ιδίως στα χωριά της Κύπρου. Λόγω των πενιχρών οικονομικών μέσων της εκκλησίας, στην προσπάθεια  ανέγερσης, ουσιαστικό ρόλο διαδραμάτισαν οι κάτοικοι του χωριού οι οποίοι κάθε Κυριακή μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, η οποία τότε γινόταν στη μικρή εκκλησία της Αγίας Χριστίνης, εθελοντικά μετέφεραν πέτρες και υλικά, ώστε οι μάστορες να εργάζονται απρόσκοπτα καθ’ όλη την εβδομάδα.Οι άνδρες κουβαλούσαν πέτρες που έκοβαν τα συνεργεία των λατόμων, οι γυναίκες κουβαλούσαν νερό από τον ποταμό και γέμιζαν τα μεγάλα πιθάρια και τα παιδιά με τα γαϊδούρια μετέφεραν άμμο και χαλίκια από την παραλία στο χώρο της εκκλησίας. Ο αρχιμάστορας Φιλής έπαιρνε μισθό 3 σελίνια την ημέρα, οι κτίστες δύο και οι εργάτες ένα (ένα σελίνι ισοδυναμούσε με εννιά γρόσια). Με βάση συμφωνία που είχε γίνει, κάθε Σάββατο που γινόταν η πληρωμή, ο παπα- Χαράλαμπος απέκοβε  ένα γρόσι έναντι κάθε σελινιού από κάθε εργαζόμενο ως συνεισφορά για την ανέγερση της εκκλησίας. Οι εργασίες της εκκλησίας κράτησαν μέχρι το 1904 και στοίχισαν στην κοινότητα £1000, υπερβολικό ποσό για την εποχή εκείνη. Η πρώτη Θεία Λειτουργία που τελέστηκε σ’ αυτή ήταν η Λειτουργία της Ανάστασης. Από επιγραφή που βρίσκεται στο βόρειο μέρος του ναού, δίπλα από τον άμβωνα και ανάμεσα σε τοιχογραφίες Αγίων διαβάζουμε ότι τα εγκαίνια της νέας εκκλησίας  έγιναν στις 19.10.1914 από το Μητροπολίτη Μελέτιο Μεταξάκη.

 

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ


 

Η αρχιτεκτονική της εκκλησίας, έντονα επηρεασμένη από ρυθμό Γοτθικών κτισμάτων που αφθονούν στην Κύπρο, είναι μονόκλιτη βασιλική και κτισμένη από πελεκητή πέτρα. Έντονη είναι η επίδραση των καϊμακλιωτών οικοδόμων σε όλη τη δομή του ναού, ειδίκευση που φαίνεται να κληρονόμησαν από τα χρόνια της Φραγκοκρατίας. Αυτό εύκολα μπορούμε να το διαπιστώσουμε από το πλήθος των κτισμάτων που βρίσκονται στη Λευκωσία και μεταγενέστερα στην κατασκευή των Ενετικών Τειχών. Εξωτερικά οι τοίχοι είναι φιλοτεχνημένοι με αψίδες και άλλα καλλιτεχνικά σχέδια, ενώ τα παράθυρα είναι διακοσμημένα σε όλο το πάνω μέρος τους.

 

ΣΤΕΓΗ

Η στέγη της εκκλησίας είναι πολυεπίπεδη, καμαρωσκεπής και κατασκευασμένη από πέτρα.Με το πέρασμα των χρόνων και λόγω της κακής ποιότητας των υλικών που αρχικά χρησιμοποιήθηκαν, παρουσιάστηκαν σοβαρά προβλήματα στην εκκλησία από την υγρασία. Για την άμεση επίλυση του προβλήματος και με σκοπό να αποφευχθεί  ανεπανόρθωτη ζημιά, το 1945 κατασκευάστηκε δεύτερη στέγη από κεραμίδια.

 

ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟ

Η κατασκευή του υπολογίζεται να άρχισε μετά την αποπεράτωση της εκκλησίας σε άγνωστο ακριβή χρόνο για μας. Το κτίσιμο του, κομψό και λιτό δένει απόλυτα με την όλη αισθητική της εκκλησίας και σύμφωνα με χειρόγραφη σημείωση που βρήκαμε στα ψηλά εξωτερικά παράθυρα, αποπερατώθηκε στις 16 Νοεμβρίου του 1910. Το αρχικό καμπαναριό ήταν κτισμένο σε τέσσερα επίπεδα σε αντίθεση με τη σημερινή του μορφή που είναι σε τρία επίπεδα. Το 1923 υπέστη σοβαρές ζημιές λόγω πτώσης ενός κεραυνού. Για την επιδιόρθωση του, που στοίχισε £40, πωλήθηκε ένα κτήμα της εκκλησίας. Γύρω στο 1970 παρουσιάστηκαν σοβαρές ζημιές στο πρώτο επίπεδο του καμπαναριού που αποτελούσε και τη βάση του. Μπροστά στον κίνδυνο της πλήρους κατάρρευσης του, η Εκκλησιαστική Επιτροπή αναθέτει σε τεχνίτες από τη Λάρνακα την επιδιόρθωση του έναντι του ποσού των £2000. Το καμπαναριό χαλάστηκε προσεκτικά, αφού πρώτα κάθε πέτρα του αριθμήθηκε. Ξανακτίστηκε με ενίσχυση από σίδερο και μπετόν κατά ένα επίπεδο λιγότερο, γιατί η ζημιά που είχε γίνει στις πέτρες ήταν ανεπανόρθωτη.

 

ΤΕΜΠΛΟ

Το τέμπλο της εκκλησίας κατασκευάστηκε το 1933 αντικαθιστώντας το πρόχειρο τέμπλο που στήθηκε με σανίδια στο αρχικό στάδιο. Είναι έργο εξαιρετικής τέχνης, κατασκευασμένο από ξύλο καρυδιάς. Το έργο της κατασκευής του ανατέθηκε στο μάστορα Αλέξανδρο Κ. Ταλιαδώρο από την Ομορφίτα έναντι του ποσού των £230. Σημειώνουμε ότι στη συμφωνία περιλαμβανόταν και η από μέρους της Εκκλησιαστικής Επιτροπής δωρεάν παραχώρηση 5 κιλών σιταριού το μήνα. Ο μάστορας Αλέξανδρος μετακόμισε με τη γυναίκα και τα δέκα παιδιά του στη Γερμασόγεια όπου παρέμεινε μέχρι την ολοκλήρωση του έργου, που κράτησε περίπου ενάμιση χρόνο. Από επιγραφή που βρίσκεται πάνω στο τέμπλο πληροφορούμαστε ότι η Εκκλησιαστική Επιτροπή, που πήρε την απόφαση για την κατασκευή του, απαρτιζόταν από τους Κυριάκο Αγαθαγγέλου, Σοφοκλή Μενελάου, Γεώργιο Κιννή, Χαράλαμπο Μιχαήλ και Παύλο Ευριπίδου.

 

ΑΓΙΟΓΡΑΦΗΣΗ

Η αγιογράφηση του ναού άρχισε το 1971 με αγιογράφο το Γεώργιο Γεωργίου τον Κύπριο και συνεχίζεται μέχρι και σήμερα. Απεικονίζονται παραστάσεις από την Καινή Διαθήκη και αρκετούς Αγίους της εκκλησίας μας. Οι παραστάσεις που έχουν αποτυπωθεί είναι βυζαντινής τεχνοτροπίας και μας συναρπάζουν. Στο βόρειο μέρος του ναού απεικονίζονται η Γέννηση και η Βάπτιση του Χριστού, ενώ στο νότιο ο Μυστικός Δείπνος και η Σταύρωση. Στο χαμηλότερο μέρος του ναού απεικονίζονται μορφές αγίων της εκκλησίας μας.

 

ΑΜΒΩΝΑΣ

Ο ξυλόγλυπτος άμβωνας που βρίσκεται ψηλά, στο βόρειο τοίχο του ναού είναι δωρεά του παπα – Χαράλαμπου Χατζηγιανακού. Την κατασκευή του ανέλαβε μάστορας από τη Διερώνα. Λόγω της έλλειψης οδικού δικτύου που να συνδέει τη Γερμασόγεια με τη Διερώνα,  τη συγκεκριμένη εποχή η μεταφορά του απετέλεσε ένα αρκετά δυσχερές έργο αφού έγινε μέσω των μονοπατιών. Τον άμβωνα μετέφεραν 8 άτομα στους ώμους τους, αφού πρώτα τον στερέωσαν πάνω σε δύο ξύλινα δοκάρια.

 

Βιβλιογραφία: ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ 1898 - 1998

 

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΧΡΙΣΤΙΝΗΣ


 

Ένας κρυμμένος θρησκευτικός και αρχαιολογικός θησαυρός. Κυριολεκτικά κρυμμένη κάτω από το Δημοτικό Μέγαρο Γερμασόγειας βρίσκεται  η εκκλησία της Αγίας Χριστίνης, η αρχαιότερη από τις υπάρχουσες εκκλησίες της Γερμασόγειας που χρονολογείται γύρω στο 12ο εντοπισθεί παλιά εικονίσματα ανεκτίμητης ιστορικής αξίας. Η εκκλησία λειτουργεί σήμερα ως εκκλησιαστικό μουσείο. Για την ιστορία του κτιρίου δεν είναι γνωστά πολλά πράγματα, όμως υπάρχουν στοιχεία για τα τελευταία τουλάχιστον 120 χρόνια. Όταν κτίστηκε η εκκλησία ήταν ένα εντελώς ανεξάρτητο κτίριο. Σε άγνωστο χρόνο, τα νότια τεμάχια που εφάπτονται της εκκλησίας περιήλθαν στην κατοχή της Εκκλησιαστικής Επιτροπής της εκκλησίας της Αγίας Παρασκευής και χρησιμοποιήθηκαν ως κατοικία του ιερέα και αποθήκες.

Μετά το 1878 κτίστηκε στην αυλή αυτών των κτιρίων, μια μεγάλη αίθουσα που εφαπτόταν του νότιου τοίχου της εκκλησίας και λειτούργησε ως δημοτικό σχολείο του χωριού. Ως δημοτικό σχολείο και ως παράρτημα του νέου δημοτικού σχολείου, το οποίο κτίστηκε το 1928, λειτούργησε ως το 1963 οπότε, λίγο αργότερα, χαλάστηκε μαζί με υπόλοιπα κτίρια, τη θέση των οποίων κατέλαβαν το Δημοτικό Μέγαρο και ο Σύλλογος Αναγέννηση. Το 1898, λόγω του γεγονότος ότι η παλιά εκκλησία της Αγίας Παρασκευής κατεδαφίστηκε για να κτιστεί στη θέση της η νέα εκκλησία, η τέλεση της Θείας Λειτουργίας και των άλλων Μυστηρίων γινόταν στην Αγία Χριστίνη.Οι προσπάθειες για προστασία, αναστήλωση και συντήρηση της εκκλησίας άρχισαν το 1990, όταν με επιστολή του ο τότε Κοινοτάρχης Πανίκος Λουρουτζιάτης, ζήτησε από το Τμήμα Αρχαιοτήτων την προστασία και αναστήλωση της εκκλησίας. Ο τότε Διευθυντής του Τμήματος Αρχαιοτήτων, εκτιμώντας την ιστορική αξία της εκκλησίας υπέβαλε στις 31 Ιανουαρίου του 1992 σχετική πρόταση στη Βουλή των Αντιπροσώπων με αποτέλεσμα να κηρυχθεί η εκκλησία ως μνημείο Β’ Πίνακα.Αφού διασφαλίστηκε η προστασία της εκκλησίας, ξεκίνησαν οι προσπάθειες συντήρησης και αναστήλωσης της. Η δαπάνη υπολογίστηκε στις £12,000, με συνεισφορά του Δήμου Γερμασόγειας κατά το ήμισυ.

 

Τα έργα χωρίστηκαν σε δύο φάσεις.

Η πρώτη φάση πρόβλεπε την αφαίρεση των επιχρισμάτων των εσωτερικών τοίχων, την αποκάλυψη και τη συντήρηση των τοιχογραφιών. Η δεύτερη φάση προέβλεπε αφαίρεση των επιχρισμάτων των εξωτερικών τοίχων, αποκατάσταση και συντήρηση των εξωτερικών τοίχων, αντικατάσταση της στέγης, αφαίρεση του πατώματος και τοποθέτηση πλακόστρωτου. Παράλληλα αντικατάσταση της αλουμινένιας πόρτας με ξύλινη.

 

Τον Απρίλιο του 1996, συνεργείο του Τμήματος Αρχαιοτήτων, με επικεφαλής το συντηρητή αρχαιοτήτων Κύπρο Κυπριανού άρχισε εργασίες σύμφωνα με τις προβλέψεις της πρώτης φάσης. Οι εργασίες έφεραν στο φως πέραν των τοιχογραφιών και αρκετά στοιχεία της ιστορίας της εκκλησίας που ήταν μέχρι τότε άγνωστα. Τον Ιούνιο του 1996 συνεργείο του Τμήματος Αρχαιοτήτων άρχισε εργασίες αναστήλωσης και συντήρησης του κτιρίου και ανάπλασης του εξωτερικούχώρου με βάση σχέδιο που εκπονήθηκε με τα νέα στοιχεία που είδαν το φως. Κατά τις εργασίες αποκαλύφτηκαν και διασώθηκαν σε μεγάλο βαθμό τοιχογραφίες του 14ου – 15ου Παρασκευής με τον Ιησού Χριστό στην αγκαλιά της, μικρό μέροςτης τοιχογραφίας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και του Αγίου Γεωργίου καθήμενου επί αλόγου.

Εκτός από τα πιο πάνω, βρέθηκαν υπόλοιπα τοιχογραφιών σ’ όλους τους τοίχους της εκκλησίας, γεγονός που μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ολόκληρη η εκκλησία ήταν ζωγραφισμένη.Μετά την ανεύρεση και αξιολόγηση της αξίας των παλιών εικονισμάτων, το τότε Δημοτικό Συμβούλιο Γερμασόγειας αποφάσισε αφενός την άμεσησυντήρηση και προστασία των εικονισμάτων και αφετέρου τη διαμόρφωση της Αγίας Χριστίνης ως εκκλησιαστικού Μουσείου με κύρια εκθέματα τα ανευρεθέντα εικονίσματα, μαζί με κάποια άλλα από την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής σε συνδυασμό και με τις τοιχογραφίες.Σημαντική θεωρείται και η Αγία Τράπεζα της εκκλησίας της Αγίας Χριστίνης που αποτελείται από μια μικρή κολώνα ύψους 62 εκατοστών, περιφέρειας 148 εκατοστών με μια τετράγωνη πλάκα από πάνω της. Σύμφωνα με πληροφορίες που δίδει ο Σϊμος Μέναδρος, αυτή η μικρή κολώνα προήλθε από την περιοχή του Αγίου Γεωργίου γνωστή και ως Παλιομονάστηρο. Η δυσανάγνωστη επιγραφή που βρίσκεται σ’ αυτή την κολώνα μεγαλώνει την ιστορική της αξία, γιατί είναι επιγραφή των πρώτων χριστιανικών χρόνων, γεγονός που οδηγεί στο συμπέρασμα ότι στους χρόνους αυτούς υπήρχε οργανωμένη ζωή στην περιοχή. Προκειμένου να επισκεφθεί κάποιος την εκκλησία της Αγίας Χριστίνης θα πρέπει να αποταθεί στο Δήμο Γερμασόγειας.Ευχαριστίες στον κ. Χάρη Παναγιώτου για τη συγγραφή και παραχώρηση του πιο πάνω άρθρου. αιώνα, όπως της Αγίας Χριστίνης, μέρος της τοιχογραφίας της Αγίας

 

ΠΑΡΕΚΛΗΣΙ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ

 

Στα σύνορα Γερμασόγειας – Μουταγιάκας, σε λοφίσκο που δεσπόζει της περιοχής, συναντούμε το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου. Κανένας δε θυμάται αν πράγματι στο χώρο εκείνο υπήρχε παλαιότερα εκκλησάκι. Αυτό που θυμούνται πολλοί, είναι πολλές πέτρες και μέσα σε ένα βαθούλωμα μια σχοινιά, στη ρίζα της οποίας βρισκόταν μια μικρή εικόνα του Αγίου Γεωργίου με ένα καντήλι που το άναβαν οι κάτοικοι και οι περαστικοί. Οι κάτοικοι του χωριού που συχνά συζητούσαν στο καφενείο το έθιμο που είχαν οι κάτοικοι του Αγίου Αθανασίου να λειτουργούν την Τρίτη της Λαμπρής στην ερειπωμένη εκκλησία της Παναγίας της Σφαλαγγιώτισσας, κατόπιν προτροπής του Γεώργιου Πϊττη, αποφάσισαν να το καθιερώσουν κι’ αυτοί.Λίγες μέρες πριν το Πάσχα, αρκετοί κάτοικοι του χωριού έκαναν καθαριότητα στο χώρο με σκαπτικά εργαλεία, με αποτέλεσμα να τελεστεί η Θεία Λειτουργία σε πρόχειρα καταλύματα την ημέρα που είχαν αποφασίσει. Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας, πάρθηκε η απόφαση (έτος 1951) για ανέγερση στο χώρο εκείνο  εκκλησίας αφιερωμένης στον Άγιο Γεώργιο. Καθώς τα οικονομικά της εκκλησίας ήταν πενιχρά, ομάδα κατοίκων, με πρωτεργάτη  τον ιερέα της κοινότητας παπα – Σολωμό, εργάστηκε εθελοντικά για αρκετό καιρό και με υλικά που έβρισκε στην περιοχή έκτισε ένα μικρό εκκλησάκι.

Λόγω της κακής ποιότητας των υλικών αλλά και του κτισίματος, το εκκλησάκι κατέστη με τα χρόνια επικίνδυνο, με αποτέλεσμα η Εκκλησιαστική Επιτροπή –  που απαρτιζόταν από τους Οικονόμο Νικόλαο Μαρνέρο, Ιωάννη Κράνο, Γεώργιο Ασημένο, Χρύσανθο Χριστοδούλου και Δημήτρη Φούρναρη – να πάρει το 1981 την  απόφαση να κατεδαφίσει το παλιό εκκλησάκι και στη θέση του να ανεγείρει νέο και πιο ασφαλές.

Τα αρχιτεκτονικά σχέδια εκπόνησε δωρεάν το αρχιτεκτονικό γραφείο Παντελίδης και Συνεργάτες και τις οικοδομικές εργασίες ανέλαβε ο Μιχάλης Σεργίδης έναντι του  ποσού των £12,000. Στην αποπεράτωση του όλου έργου συνέβαλαν:

  • Η Αναστασία Χριστοδούλου, η Ερμιόνη Κουλλέ, ο Ιάκωβος Στυλιανού, ο Σάββας και 
  • η Ελένη Ιωάννου και η Άννα Κούσουλου.

Η αγορά της καμπάνας, όπως μας την περιγράφει ο Οικονόμος Νικόλαος, έχει αρκετό ενδιαφέρον:

Ο Ιάκωβος Στυλιανού είχε δώσει στον Οικονόμο £100, για να αγοράσει την καμπάνα. Κατά την επίσκεψη του όμως στο χυτήριο, του ζήτησαν £200, και έτσι επέστρεψε περίλυπος στο σπίτι του. Όμως ο πόθος του για την αγορά της καμπάνας μεγάλωνε συνεχώς και ο ίδιος προσευχόταν αδιαλείπτως στον άγιο για να βρεθούν και οι υπόλοιπες £100. Ένα Σάββατο, μετά από μια βάπτιση στην Αγία Παρασκευή και πριν αποχωρήσει από την εκκλησία, ο Οικονόμος Νικόλαος βρίσκει πάνω στην Αγία Τράπεζα το ποθούμενο ποσό, σε φάκελο, στον οποίο δεν αναγραφόταν τ’ όνομα οποιουδήποτε.Μετά το απροσδόκητο αυτό γεγονός, ο Οικονόμος ευχαρίστησε τον άγιο και αγόρασε την καμπάνα για το εκκλησάκι του. Τα εγκαίνια του παρεκκλησίου τέλεσε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Λεμεσού κ.κ. Χρύσανθος στις 12 Σεπτεμβρίου του 1982.Από το 1965, το έθιμο έχει αλλάξει και στον Άγιο Γεώργιο λειτουργεί ο ιερέας δύο φορές το χρόνο, την Τρίτη της Λαμπρής και την ημέρα που γιορτάζει ο Άγιος, στις 3 Νοεμβρίου.Από ανεξακρίβωτες πληροφορίες, στην περιοχή – που ονομάζεται και Παλιομονάστηρο – βρισκόταν κάποτε (ίσως στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους) κτισμένο το χωριό, και πολλοί από μας θα θυμούνται μέχρι το 1976 τα ερείπια κατάλοιπων Γοτθικών κτισμάτων, γνωστών ως σπίτια της Ρήγαινας.

 

ΦΡΑΓΜΑ ΓΕΡΜΑΣΟΓΕΙΑΣ


 

Η Κύπρος, ένα νησί χωρίς καμία φυσική λίμνη γλυκού νερού απέκτησε σε 30 χρόνια δεκάδες τεχνητές λίμνες. Αυτό είχε σαν συνέπεια τον εμπλουτισμό της ορνιθοπανίδας, την υποστήριξη της γεωργικής δραστηριότητας, των συστημάτων υδροδότησης και τη δημιουργία χώρων αναψυχής τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες του νησιού μας. Το φράγμα Γερμασόγειας κατασκευάστηκε το 1968 σε γη που ανήκει στο Δήμο Γερμασόγειας, και στις Κοινότητες Ακρούντας και Φοινικαριών. Είναι κατασκευασμένο στα βόρεια όρια του Δήμου Γερμασόγειας σε απόσταση 4 χιλιομέτρων περίπου από την παραλιακή περιοχή. Το φράγμα δέχεται νερό από τον ποταμό Άμαθο, είναι χωμάτινου τύπου και έχει ύψος 49 μέτρα. Η λεκάνη αποταμίευσης νερού έχει έκταση 110 εκταρίων με δυνατότητα αποθήκευσης 13.5 εκ. κυβικών μέτρων νερού. Η παρουσία του φράγματος με την πάροδο των χρόνων, δημιούργησε ένα νέο περιβάλλον στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Γερμασόγειας και των γύρω κοινοτήτων. Θεωρείται ένας σημαντικός βιότοπος, σταθμός για χιλιάδες αποδημητικά πουλιά την Άνοιξη και το Καλοκαίρι.Ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει το περπάτημα και τη φωτογράφηση του υδροβιότοπου και της πλούσιας χλωρίδας που δημιουργήθηκε. Ο χώρος γύρω  από το φράγμα είναι ένας ιδανικός προορισμός για εκδρομές είτε με το αυτοκίνητο, είτε με τα πόδια.

Παραδοσιακά, τόσο οι κάτοικοι των γύρω κοινοτήτων όσο και της ευρύτερης Λεμεσού, κατακλύζουν κάθε χρόνο τις όχθες του υδατοφράκτη για το  καθιερωμένο «κόψιμο της μούττης της Σαρακοστής». Ο χώρος της τεχνητής λίμνης φιλοξενεί κατά καιρούς αθλητικές ενασχολήσεις και  πολιτιστικές δραστηριότητες. Αθλήματα όπως το κανό και το καγιάκ, γνώρισαν ανάπτυξη αφού σε αυτόν προπονούνται σχεδόν όλα τα αντίστοιχα τμήματα των  Ναυτικών Ομίλων της Κύπρου και διεξάγονται Παγκύπριοι και Διεθνείς αγώνες. Τα φράγμα έχει εμπλουτιστεί με διάφορα είδη ψαριών και το ψάρεμα επιτρέπεται  κατόπιν ειδικής άδειας, η οποία εκδίδεται από το Τμήμα Αλιείας.Το 2006, κρίθηκε αναγκαία η κατασκευή γέφυρας λόγω του ότι σε τμήμα του  δρόμου Ακρούντας Γερμασόγειας κατέστη επικίνδυνο από κατολισθήσεις βράχων. Η γέφυρα μήκους 111 μέτρων κατασκευάστηκε πάνω από το φράγμα συνδέοντας  το οδικό δίκτυο στη βόρεια και νότια πλευρά του φράγματος. Οι εργασίες για την κατασκευή της γέφυρας κράτησαν 18 μήνες και ολοκληρώθηκαν το 2008.

Το καλοκαίρι του 2008 και μετά από τέσσερα χρόνια ανομβρίας, η ποσότητα νερού στο φράγμα Γερμασόγειας ήταν ελάχιστη, η λιγότερη από τον καιρό της  δημιουργίας του. Η λεκάνη του φράγματος ήταν σχεδόν άδεια με αποτέλεσμα ελάχιστα ψάρια να  καταφέρουν να επιβιώσουν. Συντελέστηκε μια απίστευτη οικολογική καταστροφή με κίνδυνο την πλήρη καταστροφή του οικοσυστήματος. Το 2008 ήταν το χειρότερο όλων των χρόνων από τον καιρό της δημιουργίας των φραγμάτων, αφού για πρώτη φορά ξεμείναμε από αποθέματα και η δεύτερη  χειρότερη από άποψης εισροής νερού στα φράγματα. Η φθίνουσα πορεία των τελευταίων τεσσάρων χρόνων, όσον αφορά την εισροή  νερού στα φράγματα της Κύπρου, η οποία ξεκίνησε από τη χρονιά 2003-04 είχε σαν αποτέλεσμα τα αποθέματα νερού να στερεύουν σταδιακά και έτσι από τα  γεμάτα φράγματα που είχαμε το 2004 το 2008 να είναι εντελώς άδεια. Με τις ευεργετικές βροχές του 2009, και τη μεγάλη εισροή νερού στα φράγματα, το  φράγμα Γερμασόγειας παρουσιάζει την παλιά καλή του εικόνα.

 

Η ΓΕΡΜΑΣΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ


Η Γερμασόγεια λόγω της γειτνίασης της με την πόλη της Λεμεσού και λόγω της εύφορης γης της,γνώρισε εντυπωσιακή ανάπτυξη, αλλά και αύξηση πληθυσμού.

Πίνακας επίσημων απογραφών πληθυσμού

 

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΟΙΚΟΙ
1881 308
1911 562
1946 1002
1973 2238
1982 2967
1992 5902
2002 8904

 

Γύρω στο 1960 άρχισε να αναπτύσσεται ομαλά η παραλιακή περιοχή της Γερμασόγειας – ο Ποταμός Γερμασόγειας. Την εποχή αυτή άρχισαν να διαχωρίζονται τα πρώτα οικόπεδα με σκοπό την ανέγερση νέων κατοικιών. Το 1966 κτίστηκε το πρώτο ξενοδοχείο – το ΜΙΡΑΜΑΡΕ.  Στις αρχές του 1970 άρχισαν να κτίζονταιοι πρώτες πολυκατοικίες ενώ το 1972 κτίζεται το δεύτερο ξενοδοχείο το ΑΠΟΛΛΩΝΙΑ. Την ομαλή αυτή ανάπτυξη αντικατέστησε η ραγδαία οικιστική και τουριστική ανάπτυξη μετά την καταστροφή που δέχτηκε η Κύπρος από την στρατιωτική εισβολή της Τουρκίας που είχε σαν αποτέλεσμα την κατοχή του 40%  του εδάφους της, και την προσφυγοποίηση 200 χιλιάδων Κυπρίων.Η ραγδαία αυτή ανάπτυξη που άρχισε από το παραλιακό μέτωπο και επεκτάθηκε στην ενδοχώρα συνεχίστηκε μέχρι το 1990 με αποτέλεσμα η Γερμασόγεια να μετατραπεί σε ένα σημαντικό τουριστικό κέντρο, αφού αυτή την περίοδο δημιουργήθηκαν 56 ξενοδοχειακές μονάδες όλων των κατηγοριών με δυναμικότητα 5500 κλινών.

Παράλληλα με τη Ξενοδοχειακή βιομηχανία άρχισε να αναπτύσσεται ο τομέας της παροχής υπηρεσιών της ψυχαγωγίας και της αναψυχής με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν εκατοντάδες επιχειρήσεις. Σήμερα η οικιστική ανάπτυξη συνεχίζεται με μεγάλους ρυθμούς, αφού η περιοχή της Γερμασόγειας είναι μια όμορφη περιοχή και τα υψώματα της προσφέρουν εξαιρετική θέα, ενώ η τουριστική βιομηχανία και ο τομέας των υπηρεσιών ανασυντάσσουν τις δυνάμεις τους με βασικό στόχο την περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

TOP